Dé Céadaoin, an 15 Iúil, ghlac an Dr Jeanne Moore, Anailísí Beartais NESC, páirt i bplé painéil mar chuid d’imeacht an IIEA “Agóid go Comhpháirtíocht: Athmhachnamh ar Aistriú Talmhaíochta na hEorpa”, ar fhreastail geallsealbhóirí ó gach cearn de na hearnálacha talmhaíochta agus comhshaoil air.
Lean an plé seo cur i láthair a thug Dagmar Droogsma, Ceannaire Cláir Talmhaíochta ag Project Tempo. Chuir an taighde nua ó Project Tempo, a seoladh ag an imeacht, cosán foriomlán dóchasach agus cuiditheach chun cinn don aistriú ar fud na mór-roinne, ag cur i gcodarsnacht le héiginnteachtaí reatha. Chuir an Dr Moore fáilte go sonrach roimh fhócas an taighde ar eispéiris, imní, féiniúlacht na bhfeirmeoirí, agus ag féachaint chun cinn.
Ina cuid cainte, leag sí amach an chaoi ar léirigh go leor de na téamaí obair NESC 2023 ar Aistriú Cóir sa Talmhaíocht agus Úsáid Talún agus ar Chuntasaíocht Chaipitil Nádúrtha, amhail:
- tábhacht na cothroime agus cur chuige cóir aistrithe – ní aistriú amach as an talmhaíocht é seo, ach aistriú i dtreo talmhaíochta agus úsáid talún níos inbhuanaithe. Ní mór dúinn díriú ar na coinníollacha a chruthú faoina bhfuil gníomhú ar son na haeráide praiticiúil, iontaofa, agus inmharthana go heacnamaíoch;
- an gá le fís shoiléir, chomhsheasmhach, agus chomhtháite uile-sochaí d’aistriú i dtreo talmhaíochta agus úsáid talún níos inbhuanaithe;
- an ról lárnach atá ag próisis agus ag idirphlé cuimsitheachta sóisialta – ní mór an t-aistriú a dhéanamh ‘le feirmeoirí agus le pobail tuaithe, chun fís dhearfach chomhroinnte don todhchaí a chruthú’;
- an eacnamaíocht a chur i gceart – tábhacht an luathaithe ar obair ar chuntasaíocht chaipitil nádúrtha agus Íocaíocht as Seirbhísí Éiceachórais (PES) chun a chinntiú go bhfaigheann feirmeoirí luach saothair airgeadais as na “earraí poiblí” a sholáthraíonn siad, amhail seicheamhú carbóin, cáilíocht uisce, agus cosaint na bithéagsúlachta.
Bhí ar an bpainéal freisin: An Dr Pippa Hackett, iar-Aire Stáit ag an Roinn Talmhaíochta, Bia agus Mara – feirmeoir orgánach agus Bainisteoir, Project BASELINE; agus Ian Marshall OBE, iar-Sheanadóir, Seanad Éireann – Ceannaire Forbartha Gnó agus Beartais, CASE, Ollscoil na Banríona, Béal Feirste. Ghníomhaigh Cathaoirleach Choiste Forbartha Tuaithe na hÉireann agus na hAfraice, Tom Arnold, mar mhodhnóir.