Maoinítear an NESC trí Roinn an Taoisigh. Déanann an tArd-Reachtaire Cuntas agus Iniúchóireachta iniúchadh ar a chuntais bhliantúla, agus leagtar iad os comhair Thithe an Oireachtais.

Rialachas agus Tuairisciú Airgeadais

Tá NESDO tiomanta don chaighdeán is airde de rialachas corparáideach a bhaint amach laistigh den eagraíocht. Tá an creat foriomlán rialachais agus rialaithe laistigh de NESDO á threorú ag comhlíonadh Acht NESDO 2006 agus Forálacha an Chóid Cleachtais um Rialachas Comhlachtaí Stáit (2016).

I rith 2022, i bhfianaise thabhairt isteach bheartas Oibre Cumaisc NESDO, leanadh de bhéim ar leith a chur ar fhaireachán a dhéanamh ar an timpeallacht rialaithe a bhí ag feidhmiú i NESDO, ag díriú ar bhainistíocht airgeadais agus sonraí.

Bainistíocht Riosca

Éilíonn bainistíocht éifeachtach ar riosca eagraíochtúil próisis rialaithe láidre chun tacú le NESDO agus leis an mBord chun cuspóirí NESDO a bhaint amach. Bunaítear feidhmeanna riosca agus rialaithe i ról Coiste Iniúchóireachta & Riosca arna cheapadh ag an mBord, a dhéanann athbhreithniú ar fheidhmíocht agus ar ábhair riosca, lena n-áirítear beartas agus cleachtas. Tá Clár Riosca bunaithe ag NESDO a ndéanann an Coiste Iniúchóireachta & Riosca athbhreithniú agus ceadú air go tráthrialta.

Dualgas na Seirbhíse Poiblí

Éilíonn Acht an Choimisiúin um Chearta an Duine agus Comhionannas na hÉireann (2014) go ndéanann NESDO measúnú ar na saincheisteanna cearta daonna agus comhionannais a chreideann sé a bheith ábhartha dá fheidhmeanna agus dá chuspóir féin; go leagann sé amach na beartais, na pleananna agus na gníomhartha atá i bhfeidhm cheana féin nó atá beartaithe a chur i bhfeidhm chun aghaidh a thabhairt ar na saincheisteanna seo; agus go dtuairiscíonn sé ar fhorbairtí agus ar éachtaí maidir le Dualgas na Seirbhíse Poiblí ina thuarascáil bhliantúil.

Reachtaíocht um Eitic in Oifig Phoiblí

Don bhliain dar críoch 31 Nollaig 2024, is féidir le NESDO a dheimhniú go raibh Cód Iompair d’fhoireann i bhfeidhm agus gur cloíodh leis. Ina theannta sin, chomhlíon an fhoireann ábhartha go léir a bhfreagrachtaí reachtúla faoin reachtaíocht um Eitic in Oifig Phoiblí.

Nochtuithe Cosanta

Tá NESDO/NESC, trína Bhord Bainistíochta agus le tacaíocht óna Rannóg Gnóthaí Corparáideacha, tiomanta do thimpeallacht iomchuí a chothú chun aghaidh a thabhairt ar imní agus chun tacú lena oibrithe maidir le ‘labhairt amach’ i ndáil le míghníomh féideartha san ionad oibre agus chun an tacaíocht riachtanach a sholáthar d’oibrithe a ardaíonn fíor-imní.

Is éard is nochtadh cosanta ann ná nochtadh faisnéise a léiríonn, i gcreideamh réasúnach oibrí de chuid NESDO/NESC, ceann amháin nó níos mó de mhíghníomhartha ábhartha a tháinig chun suntais don oibrí i gcomhthéacs a bhaineann le hobair agus a nochtar ar an mbealach atá forordaithe san Acht um Nochtuithe Cosanta.

Faoin Acht um Nochtuithe Cosanta, áirítear le hoibrithe NESDO/NESC fostaithe, conraitheoirí taighde, tréimhseoirí, iarratasóirí poist, intéirnigh agus mic léinn TY. Clúdaíonn an tAcht oibrithe reatha agus iar-oibrithe NESDO/NESC.

Tá nósanna imeachta i bhfeidhm ag NESDO/NESC le haghaidh nochtuithe cosanta (féach ár ‘Beartas maidir le Nochtuithe Cosanta’ trí chliceáil anseo) a forbraíodh de réir an Achta um Nochtuithe Cosanta 2014.

Éilíonn Alt 22 den Acht um Nochtuithe Cosanta go bhfoilseofar tuarascálacha bliantúla i ndáil le nochtuithe a fuair NESDO/NESC óna oibrithe.

Ní bhfuair NESDO aon nochtadh cosanta in 2024.

Saoráil Faisnéise

Ní bhfuair NESDO aon iarratas ar Shaoráil Faisnéise (SF) in 2024.

Fritháireamh Astaíochtaí a Bhaineann le Taisteal Oifigiúil Aeir

De réir fhorálacha Chiorclán 01/2020, thaifead NESDO na hAstaíochtaí seo a leanas a bhaineann le húsáid taistil oifigiúil aeir do 2024 mar seo a leanas:

• An líon iomlán ciliméadar a taistealaíodh ar eitiltí: 11152
• Na tonnaí CO2 is infheidhme 2006: 1.2006
• An méid a seoladh chuig an Roinn Comhshaoil, Aeráide agus Cumarsáide: €58.23

Tugann na Rialacháin AIE 2007 go 2014 an ceart do shaoránaigh rochtain a fháil ar fhaisnéis faoin gcomhshaol ó údaráis phoiblí.

Faoi na Rialacháin, ní mór faisnéis a bhaineann leis an gcomhshaol atá i seilbh údaráis phoiblí, nó ar a son, a sholáthar, faoi réir eisceachtaí áirithe, d’aon duine ar iarratas.

Sainmhínítear faisnéis chomhshaoil sna Rialacháin agus leagtar amach an modh inar cheart iarratais ar fhaisnéis a sholáthar d’údaráis phoiblí. Foráiltear sna Rialacháin freisin do nós imeachta foirmiúil achomhairc sa chás go bhfuil duine míshásta le cinneadh ar a iarratas.

Ba cheart iarratais faoi na Rialacháin AIE a sholáthar don údarás poiblí lena mbaineann.

Sainmhínítear faisnéis chomhshaoil sna Rialacháin AIE; leagtar amach an modh inar féidir iarratais ar fhaisnéis a chur isteach chuig údaráis phoiblí; agus an modh inar gá d’údaráis phoiblí déileáil le hiarratais (e.g. tréimhsí ama le haghaidh freagra). Foráiltear sna rialacháin freisin do nós imeachta foirmiúil achomhairc sa chás go bhfuil duine míshásta le cinneadh ar a iarratas.

Conas iarratas AIE a dhéanamh

Ba cheart iarratais ar Rochtain ar Fhaisnéis faoin gComhshaol a dhéanamh chuig:

Oifigeach AIE
An Oifig Náisiúnta Forbartha Eacnamaíoch agus Sóisialta
16 Cearnóg Parnell Thoir
Baile Átha Cliath 1

Agus iarratas ar fhaisnéis á dhéanamh agat faoi na Rialacháin um Rochtain ar Fhaisnéis faoin gComhshaol, ní mór duit:

• a rá go bhfuil an t-iarratas á dhéanamh faoi na Rialacháin AIE agus é a chur isteach i scríbhinn nó i bhfoirm leictreonach (info@nesc.ie);
• do shonraí teagmhála a sholáthar; agus
• an fhaisnéis chomhshaoil a theastaíonn a lua, chomh sonrach agus is féidir, agus an fhoirm agus an modh rochtana atá uait a shonrú.

De ghnáth, cuirfear in iúl duit an cinneadh ar d’iarratas laistigh de 1 mhí ón dáta a fhaightear é.

Táillí

Níl aon táille tosaigh ar iarratas a dhéanamh faoi na Rialacháin AIE. Mar sin féin, féadfaidh údarás poiblí táille réasúnta a ghearradh as an bhfaisnéis iarrtha a sholáthar. D’fhéadfadh sé seo costais a bhaineann le faisnéis a thiomsú, a chóipeáil, a phriontáil nó a phostáil a áireamh.

• Cuardach, aisghabháil agus cóipeáil taifead: €20.00 in aghaidh na huaire;
• Fótachóipeáil: €0.04 in aghaidh an leathanaigh ag brath ar an méid faisnéise san iarratas;
• CD-ROM: €10.00

Níl aon táille ar iarratas a dhéanamh ar athbhreithniú inmheánach.

Cosnaíonn sé €150 achomharc a dhéanamh chuig an gCoimisinéir um Fhaisnéis Comhshaoil, nó €50 más sealbhóir, nó cleithiúnaí sealbhóra, de chárta leighis tú, nó tríú páirtí ag achomharc in aghaidh an chinnidh faisnéis áirithe a scaoileadh.

Ceanglais maidir le déileáil le hiarratais

Go ginearálta, ní mór d’údarás poiblí freagra a thabhairt ar iarratas AIE laistigh de mhí amháin ón dáta a fhaightear an t-iarratas. I gcás nach féidir le húdarás poiblí freagra a thabhairt laistigh den tréimhse míosa mar gheall ar chastacht nó ar mhéid na faisnéise a theastaíonn, ní mór dóibh scríobh chuig an iarratasóir laistigh den mhí, ag cur in iúl cathain a eiseofar freagra. Níor cheart go mbeadh an dáta seo níos mó ná dhá mhí ón dáta a fhaightear an t-iarratas bunaidh.

Mura bhfuil an fhaisnéis iarrtha ag an údarás poiblí, féadfaidh sé an t-iarratas a aistriú chuig údarás poiblí eile nó comhairle a thabhairt don iarratasóir maidir leis an áit a gcreideann sé gur cheart an t-iarratas a dhíriú. I gceachtar cás, ní mór dó an t-iarratasóir a chur ar an eolas.

Fáthanna le faisnéis a dhiúltú

Tá roinnt fáthanna ann ar féidir le húdarás poiblí faisnéis a dhiúltú; áirítear orthu seo nuair a bhíonn comhlacht ag gníomhú i gcáil reachtach nó bhreithiúnach (Airteagal 3(2)) agus fáthanna éigeantacha (Airteagal 8) agus discréideacha (Airteagal 9) araon le faisnéis a dhiúltú. Agus cinneadh á dhéanamh an scaoilfear faisnéis, ní mór do chomhlacht poiblí forálacha Airteagal 10 a bhreithniú.

Achomharc a dhéanamh ar chinneadh

Faoi Airteagal 11 de na Rialacháin AIE tá an ceart agat athbhreithniú inmheánach a lorg ar an gcinneadh tosaigh. Féadfaidh tú athbhreithniú inmheánach a iarraidh freisin mura bhfuil freagra faighte agat laistigh den tréimhse ama iomchuí. Ní mór athbhreithniú inmheánach a iarraidh laistigh de mhí amháin ón dáta a fhaightear an cinneadh bunaidh (féadfaidh an t-údarás poiblí an tréimhse ama seo a shíneadh ach níl sé éigeantach dóibh é sin a dhéanamh). Níl aon táille ar athbhreithniú inmheánach a iarraidh.

Is éard atá i gceist le hathbhreithniú inmheánach ná athbhreithniú iomlán ar an ábhar ag comhalta d’fhoireann an údaráis phoiblí, a fhéadfaidh an cinneadh bunaidh a dhearbhú, a athrú nó a chur ar neamhní.

Eiseofar toradh scríofa an athbhreithnithe chugat, ag cur in iúl duit an cinneadh, an chúis leis an gcinneadh, agus faisnéis faoi do cheart achomhairc chuig an gCoimisinéir um Fhaisnéis Comhshaoil (lena n-áirítear na teorainneacha ama agus na táillí a bhaineann le hachomharc den sórt sin) laistigh de mhí amháin ón dáta a fhaightear an t-iarratas ar an athbhreithniú.

Mura bhfuil tú sásta le toradh an athbhreithnithe inmheánaigh, is féidir leat achomharc a dhéanamh chuig an gCoimisinéir um Fhaisnéis Comhshaoil (CEI). Ní mór duit achomharc a dhéanamh laistigh de mhí amháin ón dáta a fhaigheann tú an cinneadh ar an athbhreithniú inmheánach ón údarás poiblí. Mar sin féin, féadfaidh an Coimisinéir an teorainn ama seo a shíneadh i gcásanna aonair.

Tuilleadh Faisnéise

Tá tuilleadh faisnéise ginearálta ar na Rialacháin um na Comhphobail Eorpacha (Rochtain ar Fhaisnéis faoin gComhshaol), lena n-áirítear faisnéis chúlra ar an reachtaíocht, foilseacháin úsáideacha agus naisc chuig comhlachtaí ábhartha eile, ar fáil ag www.dccae.gov.ie.

Féach anseo ar ár liosta iomlán de thuarascálacha íocaíochta soláthraithe ag dul siar go 2012.

Go dtí seo in 2026, d’fhoilsigh an NESC obair ar AI agus comhtháthú sóisialta. Táimid ag ullmhú faoi láthair chun imeacht Uachtaránacht an AE a óstáil i mí na Samhna i mbliana.

In 2025, dhírigh muid ar chlár oibre a rinne anailís ar an aistriú fuinnimh in Éirinn, rud a d’eascair cúig Thuarascáil Chomhairle idirnasctha as, agus is féidir leat tuilleadh a fhoghlaim faoi trí chliceáil anseo. Chomh maith leis an tionscadal seo, bhí tuarascálacha aonair ar na hábhair seo a leanas: fás dlúth agus déimeagrafaíocht.

Ba é an chéad fhoilseachán de chuid an NESC in 2024 ná Cuntasaíocht Chaipitil Nádúrtha: Treoir le haghaidh Gníomhaíochta. Lean sé seo le himeacht leathlae dar teideal An Dúlra a Dhéanamh Infheicthe: Cad is Féidir le Cuntasaíocht Chaipitil Nádúrtha a Dhéanamh Dúinn?, a reáchtáladh ar an 12 Márta 2024 agus ina raibh príomhóráid ó Carl Obst, ceannaire domhanda i NCA. Lean Straitéis Náisiúnta um Obair Níos Fearr agus Borradh faoi Sholáthar Tithíochta na hÉireann: Modhanna Nua-Aimseartha Tógála i mí Iúil agus i mí Mheán Fómhair, faoi seach.

In 2023, cheiliúir an NESC a 50ú bliain. Chun leathchéad bliain de chomhairle a sholáthar don Taoiseach agus don Rialtas maidir le saincheisteanna beartais straitéiseacha a chomóradh, d’óstáil an NESC comhdháil fhisiciúil sna Printworks, Caisleán Bhaile Átha Cliath ar an 23 Samhain 2023. Faigh amach buaicphointí an imeachta stairiúil seo anseo.

Ina theannta sin, d’fhoilsigh an NESC cúig Thuarascáil Chomhairle in 2023: Cíos Príobháideach in Éirinn, Tuiscint ar Gheilleagar na hÉireann in Am Corraíola, Fiontar Sóisialta ar Oileán na hÉireann, Aistriú Cóir i dTalmhaíocht agus Úsáid Talún, agus Creatlaigh Éagothroime agus Folláine.

Roimh fhoilsiú na tuarascála Aistriú Cóir i dTalmhaíocht agus Úsáid Talún, reáchtáladh comhdháil ag fiosrú ábhar agus conclúidí na tuarascála; reáchtáladh í in Ionad Comhdhála Bhaile Átha Cliath ar an 30 Meitheamh 2023. Cliceáil anseo chun rogha grianghraf a tógadh an lá sin a fheiceáil.

Mar chuid d’obair an NESC ar an Oileán Comhroinnte, thaisteal muid chuig Coláiste na hOllscoile Corcaigh agus The Playhouse, Co. Dhoire i mí Iúil agus i mí Dheireadh Fómhair 2022, faoi seach. Thug na himeachtaí seo le chéile guthanna ceannródaíocha ón dá thaobh den teorainn chun torthaí ár dTuarascáil Chuimsitheach ar Dheiseanna Comhroinnte an Oileáin Chomhroinnte a phlé; seoladh páipéar leantach, Ag Fiosrú Deiseanna Comhroinnte san Iarthuaisceart, freisin. Le haghaidh tuilleadh faisnéise, tabhair cuairt ar leathanaigh na n-imeachtaí faoi seach: An tOileán Comhroinnte: Deis Chomhroinnte – Corcaigh agus An tOileán Comhroinnte: Deis Chomhroinnte – Doire.

Ó dheireadh na 2000idí go tús na 2010idí, scrúdaigh an Chomhairle an rud ar a thug sí “cúig chuid na géarchéime” in Éirinn. D’fhoilsigh sí obair ar an Aontas Eorpach, agus scrúdaigh sí cáilíocht agus caighdeáin i roinnt seirbhísí daonna. Le linn an ama seo, thosaigh an NESC ag comhtháthú saincheisteanna forbartha inbhuanaithe ina anailís ar dhúshláin náisiúnta shuntasacha.

Sa Stát Leasa Forbraíochta (2005), d’áitigh an NESC ar son meascán de sheirbhísí, tacaíocht ioncaim agus bearta nuálacha chun cosaint shóisialta agus rannpháirtíocht níos fearr a bhaint amach do leanaí, do dhaoine in aois oibre, do dhaoine scothaosta agus dóibh siúd faoi mhíchumas. Tá tuarascáil mhór ar Thithíocht, chomh maith le roinnt páipéar cúlra ar shaincheisteanna cosúil le bainistíocht talún, táirgthe freisin.

Ar fud na 1990idí, d’fhéach an NESC ar an gcaoi a raibh Éire suite ó thaobh an gheilleagair agus na sochaí níos leithne de, agus cad a bhí le teacht sa timpeallacht sa todhchaí. Chuir sí comhairle ar an treo a bhí le glacadh ag Éirinn chun í féin a shuíomh go maith agus í ag dul isteach sa 21ú haois. Dhírigh tuarascálacha ar chomhtháthú agus ar leathnú an Aontais Eorpaigh, ar athchóiriú an Chomhbheartais Talmhaíochta (CBT), ar eisimirce, ar bheartais oideachais agus oiliúna.

Mar gheall ar ghéarchéim na 1980idí, cheap an Chomhairle straitéis in 1986 chun Éire a thabhairt amach as ciorcal fíorúil an mhairbhshrutha, na gcánacha ag ardú agus an fhiachais ard. Ba é an tuarascáil a d’eascair as, Straitéis Forbartha, an bonn ar a ndearna an Rialtas agus na comhpháirtithe sóisialta an Clár um Athchóiriú Náisiúnta a chaibidil, an chéad cheann de sheacht gcomhaontú comhpháirtíochta sóisialta. D’fhoilsigh an Chomhairle obair freisin ar raon leathan ábhar breise, lena n-áirítear ionchais na hÉireann sa Chomhphobal Eorpach, tithíocht, oideachas, beartas tionsclaíoch, an margadh saothair agus seirbhísí sláinte.

Bhí beartas sóisialta, dáileadh ioncaim, tithíocht, caiteachas poiblí agus ioncam cánach i measc na gcéad réimsí ar thug an NESC aghaidh orthu ina luathbhlianta.