Tacaíocht do Phleanáil & Forbhreathnú Fadtéarmach
Ag gabháil go gníomhach le fóraim rannpháirtíochta atá ann cheana, ag ionchorprú modheolaíochtaí nuálacha chun tuiscint níos fearr a fháil ar threochtaí atá ag teacht chun cinn, agus ag forbairt cásanna féideartha don todhchaí a chuirfidh eolas ar fáil agus a threoróidh próisis cinnteoireachta reatha.
I snáithe oibre eile, díreofar ar scanadh léaslíne agus ar anailís dhomhain ar phríomhcheisteanna straitéiseacha, lena n-áirítear athruithe déimeagrafacha, dul chun cinn san Intleacht Shaorga agus sa digitiú, chomh maith leis na rioscaí náisiúnta agus domhanda a bhaineann le hathrú aeráide, cailliúint na bithéagsúlachta, agus dinimic gheopholaitiúil atá ag athrú, sna blianta amach romhainn.
Is é an aidhm atá againn ná an peirspictíocht idirghlúine a neartú laistigh den chreat beartais, le fócas tiomnaithe ar chohóirt aoise éagsúla a spreagadh chun forbairt beartais a fheabhsú.
Faoi 2028, tá sé mar aidhm againn obair chuimsitheach a bheith curtha i gcrích sna réimsí seo leis na píosaí oibre seo a leanas atá ar siúl cheana féin:
Tá Éire ar cheann de na tíortha is óige san Eoraip, ach le hionchais saoil níos faide, tá ár ndaonra ag dul in aois go seasta. Ag an am céanna, tá Éire athraithe ó bheith ina tír eisimirce go príomhcheann scríbe d’imircigh. Tá fás eacnamaíoch, infheistíocht dhíreach eachtrach, agus caighdeáin mhaireachtála atá ag ardú tar éis Éire a dhéanamh ina háit tharraingteach do mhic léinn idirnáisiúnta agus d’oibrithe oilte araon. Ina theannta sin, tá méadú tagtha in Éirinn ar líon na ndaoine atá ag lorg cosaint anseo.
Ag a thús, bhí sé mar aidhm ag Tionscadal Déimeagrafaíochta agus Imirce NESC:
-> Anailís a dhéanamh ar Bheartais Rialtais: Measúnú a dhéanamh ar an gcaoi a léirítear athrú déimeagrafach agus imirce i mbeartais atá ann cheana agus i bpleanáil fhadtéarmach.
-> Cleachtais an Mhargaidh Saothair a Mheasúnú: Scrúdú a dhéanamh ar an gcóras ceadanna oibre, ar choinníollacha d’oibrithe imirceacha, agus ar thodhchaí na hoibre agus na scileanna i ngeilleagar atá ag éirí níos domhandaithe.
-> Réamh-mheastacháin Daonra a Scrúdú: Athbhreithniú a dhéanamh ar mhúnlaí reatha chun treochtaí daonra a réamhaisnéisiú, in Éirinn agus go hidirnáisiúnta.
-> Pleanáil le haghaidh Bonneagair & Seirbhísí don Todhchaí: Breithniú a dhéanamh ar an gcaoi a mbeidh athruithe déimeagrafacha ag múnlú riachtanais bonneagair agus seirbhíse amach anseo.
-> Comhtháthú & Comhtháthú Sóisialta a Chur Chun Cinn: Straitéisí atá ann cheana agus straitéisí féideartha a fhiosrú chun cuimsiú a chothú ar an leibhéal áitiúil agus náisiúnta araon.
Tógann Tuarascáil na Comhairle Uimh. 171, Timthriall Déimeagrafach Buadhach a Thógáil, ar obair roimhe seo Chomhairle NESC maidir le himirce, tithíocht, fostaíocht, scileanna, úsáid talún, éagothroime, agus folláine. Ag cinntiú cur chuige cuimsitheach agus réamhbhreathnaitheach i leith thodhchaí dhéimeagrafach na hÉireann, déanann an tuarascáil iniúchadh ar thírdhreach déimeagrafach athraitheach na hÉireann, lena n-áirítear a himpleachtaí do phleanáil eacnamaíoch, shóisialta agus bhonneagair. Scrúdaítear freisin ráta breithe atá ag laghdú sa tír, laghduithe réamh-mheasta ar an daonra in aois oibre, fad saoil atá ag ardú, agus spleáchas méadaitheach ar imirce chun príomhchórais a chothú. Leagann an anailís béim ar na brúnna agus na deiseanna a ghineann na hathruithe seo, agus leagann sí amach cur chuige atá bunaithe ar fhianaise chun forbairt inbhuanaithe daonra a thacú. Trí athrú dearfach déimeagrafach a chur i gcroílár dearadh beartais fhadtéarmaigh, cuireann an obair seo creat soiléir ar fáil chun athléimneacht, cuimsitheacht, agus rathúnas comhroinnte a chinntiú sna blianta amach romhainn.
Foilsíodh Tuarascáil iomlán na Comhairle Dé Luain, 29 Nollaig 2025 agus is féidir í a rochtain trí chliceáil anseo.
Foilsíodh An Intleacht Shaorga i Seirbhís na Sochaí: Ag Nascleanúint Ár Slí Chun Cinn ar an 28 Aibreán 2026. Lean ort ag léamh le haghaidh forbhreathnú ar an obair a rinneadh sa Tuarascáil Comhairle seo ar an ábhar Intleacht Shaorga.
Leagann Straitéis Náisiúnta na hÉireann um Intleacht Shaorga (AI) béim ar an tábhacht a bhaineann le muinín an phobail in AI a chothú, AI a ghiaráil chun buntáistí eacnamaíocha agus sochaíocha a bhaint amach, agus dálaí cumasúcháin a chruthú chun ligean d’AI táirgiúlacht a fheabhsú agus nuálaíocht a spreagadh. Tá sé mar aidhm ag an straitéis seo glacadh AI iontaofa, atá dírithe ar an duine a thiomáint, agus cleachtais eiticiúla agus caighdeáin láidre príobháideachta sonraí a chur chun cinn.
Áiríodh i gclár taighde NESC ar an Intleacht Shaorga na príomhréimsí fócasacha seo a leanas:
-> Glacadh le hIntleacht Shaorga i gcomhthéacs seirbhísí poiblí in Éirinn;
-> Tionchair ghlacadh le hIntleacht Shaorga i margadh saothair na hÉireann;
-> Forbairt eiticiúil Intleachta Saorga a chinntiú chun claonadh, idirdhealú agus mífhaisnéis a sheachaint; agus
-> Trédhearcacht Intleachta Saorga a réiteach chun muinín an phobail a chothú.
Glacadh le hIntleacht Shaorga i gcomhthéacs seirbhísí poiblí in Éirinn
Tá an poitéinseal ag an Intleacht Shaorga torthaí seirbhíse poiblí a fheabhsú agus éifeachtúlacht a thiomáint san earnáil phoiblí. Is féidir é seo a spreagadh trí chomhoibriú níos leithne agus trí shaineolas a roinnt idir na hearnálacha poiblí, príobháideacha agus acadúla, chomh maith le cur chuige nua agus nuálach i leith soláthar poiblí. Mar sin féin, ní mór tacú le glacadh le hIntleacht Shaorga i gcomhthéacs seirbhísí poiblí le creataí eiticiúla iomchuí, cosaintí láidre príobháideachta sonraí agus measúnuithe ar chearta an duine. Molfaidh an obair seo straitéisí agus comhairle chun Intleacht Shaorga a chomhtháthú go sábháilte i seirbhísí poiblí, agus ag an am céanna molfaidh sí bearta chun rannpháirtíocht an phobail agus trédhearcacht i rialachas Intleachta Saorga a fheabhsú.
-> Cé chomh forleathan is atá glacadh le AI i gcomhthéacs seachadadh seirbhíse poiblí in Éirinn?
-> Conas is féidir le AI feabhas a chur ar éifeachtúlacht agus ar éifeachtacht seachadadh seirbhíse poiblí in Éirinn?
-> Cad iad na rioscaí agus na deiseanna a bhaineann le glacadh AI i gcomhthéacs seirbhísí poiblí agus cad iad na cosaintí atá ag teastáil?
-> Cad iad na bearnaí rialála atá ag teacht chun cinn de réir mar a éiríonn úsáid AI níos forleithne i soláthar seirbhíse poiblí?
Tionchair ghlacadh le hIntleacht Shaorga i margadh saothair na hÉireann
I mí Iúil 2024 d’fhoilsigh NESC Éire I dTreo Straitéis Náisiúnta Oibre Níos Fearr (Tuarascáil 165). D’aithin an tuarascáil seo an Intleacht Shaorga mar phríomhcheist straitéiseach a bhfuil an poitéinseal aici margadh saothair na hÉireann a athrú. Fuarthas sa taighde seo go bhfuil tionchar dearfach den chuid is mó ag an Intleacht Shaorga ar cháilíocht poist trí ghnóthachain éifeachtúlachta a bhaint amach agus trí uathoibriú cineálacha oibre leadránacha nó athchleachtacha. Cé go bhfuil riosca suntasach ag an Intleacht Shaorga maidir le cur isteach ar an margadh saothair, bhí a héifeachtaí go dtí seo comhlántach den chuid is mó, gan mórán tionchair infheicthe ar leibhéil fhoriomlána fostaíochta. Mar sin féin, leanann an mhoill ama i nglacadh le hIntleacht Shaorga ag gníomhú mar shriantacht ar dhíláithriú saothair. Éilíonn an tuarascáil idirphlé sóisialta níos leithne agus tuilleadh taighde ar na saincheisteanna eacnamaíocha, sóisialta, polaitiúla agus comhshaoil féideartha a eascraíonn as an Intleacht Shaorga.
Tá gá le tuilleadh taighde chun tuiscint a fháil ar shaincheisteanna atá ag teacht chun cinn maidir le glacadh AI agus oiriúnú an fhórsa saothair in Éirinn ag smaoineamh ar raon saincheisteanna beartais straitéiseacha:
-> Conas ba chóir beartais mhargadh saothair a fhorbairt chun freastal ar shuaitheadh leanúnach de bharr glacadh AI?
-> Cé na tionscail is so-ghabhálach do chur isteach AI, agus a thairgeann deiseanna fáis?
-> Cé na hearnálacha agus na déimeagrafaic is mó a bhfuil gá le tionscnaimh athoiliúna?
-> Cad iad na bearta atá riachtanach chun aghaidh a thabhairt orthu claontacht i gcórais AI a théann i bhfeidhm ar oibrithe?
-> Cad iad na himpleachtaí eiticiúla a bhaineann le glacadh AI agus claochlú fórsa saothair dá bharr?
Cuirfidh an taighde seo comhairle agus léargas inghníomhaithe ar fáil do lucht déanta beartas, do ghnólachtaí agus d’oibrithe, agus cabhróidh sé le torthaí níos tairbhí agus níos cothroime a bhaint amach de réir mar a leanann AI ag athmhúnlú mhargadh saothair na hÉireann.
Glacann NESC páirt i réimse cleachtaí réamhbhreathnaitheacha ar fud an chórais beartais, agus cuireann sé leo, i réimsí a bhfuil tábhacht straitéiseach acu do shochaí, do gheilleagar, agus do chomhshaol na hÉireann.
Faoi láthair, áirítear leis seo dul i ngleic le taighde na Roinne Airgeadais ar inbhuanaitheacht fhadtéarmach beartas agus ar an gcaoi a bhféadfadh treochtaí déimeagrafacha, teicneolaíocha, agus treochtaí struchtúracha eile tionchar a imirt ar staid eacnamaíoch agus fhioscach na hÉireann thar thréimhse daichead bliain (2025-2065). Áirítear ar na réimsí beartais a ndéantar measúnú orthu faoin obair seo athrú aeráide, dí-dhomhandú, déimeagrafaíocht, digitiú, agus sláinte.
Áirítear sa réimse seo freisin obair leis an Roinn Comhshaoil, Aeráide agus Cumarsáide ar mheasúnú ar shlándáil soláthair leictreachais na hÉireann amach go 2035 i gcomhthéacs straitéis an Rialtais maidir le Slándáil Fuinnimh in Éirinn.
Tá NESC páirteach freisin i staidéar todhchaí SEAI chun bealaí a fhiosrú chun astaíochtaí gás ceaptha teasa a dhíchur ó chóras leictreachais na hÉireann tar éis 2030 agus tionchair an méid sin a dhéanamh.